OBRZĘDY POŚWIĘCENIA KOŚCIOŁA

pod przewodnictwem

KSIĘDZA ARCYBISKUPA

SŁAWOJA LESZKA GŁÓDZIA

METROPOLITY GDAŃSKIEGO

Kościół pw. Św. Brata Alberta, Gdańsk-Przymorze

Sobota, dnia 17 czerwca 2017 roku, godz. 17.00

Obrzędy poświęcenia kościoła i ołtarza – Rozdział III
(Obrzędy poświęcenia kościoła, w którym już stale sprawuje się służbę Bożą), Katowice 2001, s. 82-115.

Formularz mszalny z Obrzędów poświęcenia.

Biały kolor szat liturgicznych.

Nie jest przewidziane umieszczenie relikwii w ołtarzu.

Z Obrzędów poświęcenia, n. 25:

Należy sporządzić dwa egzemplarze aktu poświęcenia kościoła, podpisane przez biskupa, rektora kościoła i delegatów miejscowej wspólnoty. Jeden egzemplarz należy zachować w archiwum diecezji, a drugi w archiwum poświęconego kościoła.

W odpowiednim miejscu kościoła należy umieścić tablicę z napisem określającym dzień, miesiąc rok poświęcenia, tytuł kościoła oraz nazwisko biskupa, który dokonał obrzędu.

I. OBRZĘDY WSTĘPNE

a)     Wejście do kościoła

• Komentarz ogólny do uroczystości (przed wejściem procesji, godz. 16.50)

Gdy lud się zgromadzi, Arcybiskup Metropolita, kapłani koncelebrujący i posługujący odziani we właściwe szaty, poprzedzani przez niosącego krzyż, udają się procesjonalnie z zakrystii przez nawę główną kościoła do prezbiterium.

Na czele procesji idzie ministrant z krzyżem, następnie sztandary i chorągwie, liturgiczna służba ołtarza, dalej kapłani koncelebrujący, biskupi pomocniczy oraz Ksiądz Arcybiskup Metropolita.

W czasie procesji nie używa się świec. Nie używa się też kadzidła ani w procesji wejścia, ani w czasie Ewangelii przed obrzędem okadzenia i oświetlenia ołtarza i kościoła.

• Śpiew na procesję wejścia:

„Ludu kapłański” [Chór Dobre Słowo & Przyjaciele]

„Patronie miłosierdzia” [lud]

Gdy procesja wejdzie do prezbiterium, kapłani koncelebrujący, nie całując ołtarza, zajmują wyznaczone im miejsca. Ksiądz Arcybiskup, również nie całując ołtarza, udaje się do miejsca przewodniczenia. Następnie, bez mitry i pastorału, czyni znak krzyża i pozdrawia lud słowami: W świętym Kościele Boga… .

• Znak krzyża i pozdrowienie ludu (Ksiądz Arcybiskup)
• Powitanie (parafianie)

Następnie delegaci wspólnoty budującej kościół (świeccy i ks. Proboszcz) przekazują budynek Księdzu Arcybiskupowi, podając mu klucz do świątyni. W imieniu delegatów przemawia ks. Proboszcz.

• Komentarz przed symbolicznym przekazaniem kościoła (po powitaniu przez parafian)

• Słowo ks. Proboszcza i przekazanie świątyni Arcybiskupowi Metropolicie przez delegatów wspólnoty (klucze do kościoła).

• Możliwe przemówienie Księdza Arcybiskupa do delegatów przekazujących kościół. 

b)     Błogosławieństwo wody i pokropienie 

Ksiądz Arcybiskup poświęca wodę przeznaczoną do pokropienia ludu na pamiątkę chrztu i na znak pokuty oraz do poświęcenia ścian i ołtarza nowego kościoła. Posługujący zanoszą dwa naczynia z wodą do biskupa, który stoi przy miejscu przewodniczenia. Ksiądz Arcybiskup zachęca wszystkich do modlitwy, a następnie błogosławi wodę. 

• Komentarz przed błogosławieństwem wody i pokropieniem
• Wprowadzenie i modlitwa błogosławieństwa (Ksiądz Arcybiskup)
• Śpiew podczas pokropienia:

„Com przyrzekł Bogu” [lud]

„Wzywam Cię Duchu przyjdź” [Chór Dobre Słowo & Przyjaciele]

→ śpiew kończy się, gdy Ks. Arcybiskup powróci do prezbiterium po pokropieniu ścian świątyni i wiernych 

Arcybiskup Metropolita idzie przez nawę kościoła, kropiąc wodą lud i ściany kościoła, a wróciwszy do prezbiterium, kropi ołtarz. 

• Modlitwa po pokropieniu (Ksiądz Arcybiskup) 

c)     Hymn i kolekta 

• Hymn Chwała na wysokości Bogu (intonuje organista po krótkiej modlitwie po pokropieniu)

• Kolekta z Obrzędów poświęcenia (Ksiądz Arcybiskup)

II. LITURGIA SŁOWA BOŻEGO 

• Komentarz ogólny do Liturgii słowa Bożego (po kolekcie) 

Lektor, który niesie lekcjonarz oraz pozostałe osoby wyznaczone do śpiewu i czytań podchodzą główną nawą w trakcie komentarza do Arcybiskupa Metropolity, który bierze lekcjonarz, ukazuje go ludowi oraz wypowiada przygotowane słowa.

W lekcjonarzu powinny być zaznaczone teksty czytań i psalmu oraz Ewangelia, która zostanie odczytana. 

• Wezwanie (Ksiądz Arcybiskup) 

Następnie Arcybiskup Metropolita podaje lekcjonarz lektorowi. Lektor i wyznaczone osoby idą do ambony, uroczyście niosąc lekcjonarz w sposób dla wszystkich widoczny.

• Pierwsze czytanie – Ne 8,1-4a.5-6.8-10

→ czyta lektor (w albie) [Kacper Omelańczuk]

• Psalm responsoryjny – Ps z liturgii Wigilii Paschalnej [Krzysztof Dąbrowski]
• Drugie czytanie – Ef 2,19-22 [Dominika Mielnik]
• Śpiew przed Ewangelią – Mt 5,3

→ Alleluja (Haendel) + werset [Chór św. Brata Alberta]

• Ewangelia – Mk 10,17-30

→ dk. Paweł Strzałkowski (Ewangelia czytana) 

Do Ewangelii nie przynosi się świec ani kadzidła. 

• Homilia (Ksiądz Arcybiskup)
• Wyznanie wiary (rozpoczyna Ksiądz Arcybiskup) 

Opuszcza się Modlitwę powszechną, zastąpi ją bowiem śpiew Litanii do Wszystkich Świętych.

III. MODLITWA POŚWIĘCENIA I NAMASZCZENIE 

a)     Litania 

• Komentarz przed Litanią do Wszystkich Świętych (po zakończeniu wyznania wiary)
• Wezwanie (Ksiądz Arcybiskup)
• Śpiew litanii [Kacper Dąbrowski, Chór Dobre Słowo & Przyjaciele] 

W trakcie śpiewu wszyscy przyjmują postawę klęczącą. 

• Modlitwa kończąca litanię (Ksiądz Arcybiskup – na klęcząco) 

b)     Modlitwa poświęcenia 

• Komentarz przed modlitwą poświęcenia (po modlitwie kończącej litanię)

• Modlitwa poświęcenia (Ksiądz Arcybiskup – przy ołtarzu) 

c)     Namaszczenie ołtarza i ścian kościoła 

• Komentarz przed namaszczeniem ołtarza i ścian kościoła (po modlitwie poświęcenia) 

Ksiądz Arcybiskup zdejmuje ornat i przepasany płóciennym fartuchem podchodzi do ołtarza z posługującymi, z których jeden niesie naczynie z Krzyżmem.

Namaszczenia ścian kościoła dokonają Księża Biskupi współkoncelebrujący (należy przygotować odpowiednie podwyższenia/drabiny i naczynia z Krzyżmem). Po namaszczeniu ołtarza Ksiądz Arcybiskup poda biskupom naczynia z Krzyżmem.

Po zdjęciu ornatu, a przed rozpoczęciem obrzędu namaszczenia, Ksiądz Arcybiskup podchodzi do ołtarza i wpierw wypowiada formułę. 

• Modlitwa (Ksiądz Arcybiskup)
• Śpiew podczas namaszczania ołtarza i ścian kościoła

(rozpoczyna się dopiero po krótkiej modlitwie Ks. Arcybiskupa, a kończy się gdy biskupi koncelebrujący powrócą do prezbiterium po namaszczeniu ścian kościoła i obmyją ręce):

„Veni Sancte Spiritus” (Pałka, Miłość ponad wszystko) [Chór św. Brata Alberta]

„Wysławiajcie Pana” [Chór Dobre Słowo & Przyjaciele] 

Arcybiskup Metropolita wylewa święte Krzyżmo na środek ołtarza i na jego cztery rogi. Może również namaścić całą mensę. Następnie biskupi, po tym jak Ksiądz Arcybiskup skończy namaszczać ołtarz i obmyje ręce, namaszczają ściany kościoła znacząc Krzyżmem cztery krzyże odpowiednio rozmieszczone.

Po namaszczeniu Arcybiskup Metropolita wraca do miejsca przewodniczenia i siada, posługujący podają mu rzeczy potrzebne do umycia rąk. Należy przygotować kilka cytryn (przekrojonych na pół), sól, chleb, biały ręcznik i lawetarz z ciepłą wodą. Osobny zestaw należy przygotować dla biskupów pomocniczych, którzy pomagali w namaszczaniu ścian kościoła.

Ksiądz Arcybiskup zdejmuje płócienny fartuch i wkłada ornat. 

d)     Okadzenie ołtarza i kościoła 

• Komentarz przed okadzeniem ołtarza i kościoła

(po zakończeniu śpiewu, gdy biskupi pomocniczy powrócą na miejsca po namaszczaniu ścian kościoła i obmyją ręce) 

Po namaszczeniu na ołtarzu umieszcza się kociołki z zapalonymi węgielkami (jeden większy i cztery mniejsze) – procesja wchodzi główną nawą. Usługujący podchodzi do Księdza Arcybiskupa z łódką. Arcybiskup Metropolita odczytuje tekst i wrzuca kadzidło do kociołków. 

• Modlitwa (Ksiądz Arcybiskup)
• Śpiew przy obrzędzie okadzenia

(rozpoczyna się dopiero po krótkiej modlitwie Ks. Arcybiskupa, a kończy się po okadzeniu ścian kościoła, wiernych i całkowitym nakryciu i przygotowaniu ołtarza, gdy zostaną przyniesione kwiaty i świece)

„Przykazanie nowe” [Lud]

„Niechaj miłość Twa” [Chór Dobre Słowo & Przyjaciele]

„Modlitwa Brata Alberta” (Mański) [Chór św. Brata Alberta] 

Następnie Arcybiskup Metropolita nakłada kadzidło do pięciu kadzielnic. Ksiądz Arcybiskup okadza ołtarz, jak opisano w obrzędach Mszy św. Następnie wraca do miejsca przewodniczenia, zostaje okadzony i siada. Posługujący (ks. Proboszcz i trzech kapłanów) idąc wzdłuż kościoła okadzają ściany kościoła i lud. 

Po okadzeniu podchodzi do ołtarza procesją usługujących:

1. posługujący wycierają ręcznikami mensę ołtarza (dwa białe ręczniki – dwaj lektorzy);
2. kolejni nakładają nieprzemakalne płótno lub ceratę;
3. następnie przykrywa się ołtarz obrusem;
4. kolejni wyznaczeni przyozdabiają ołtarz kwiatami;
5. potem ustawia się lichtarze ze świecami potrzebne do Mszy świętej;
6. jako ostatnie niesie się dwie lub cztery zapalone świece, które zostaną przekazane Księdzu Arcybiskupowi (liczba zapalonych świec będzie zależna od ilości biskupów współkoncelebrujących). 

e)     Oświetlenie ołtarza i kościoła 

• Komentarz przed oświetleniem ołtarza i kościoła (czytany po okadzeniu, całkowitym przygotowaniu ołtarza i przyniesieniu świec do Ks. Arcybiskupa)
• Modlitwa (Ksiądz Arcybiskup)
• Wręczenie zapalonych świec Biskupom (Ksiądz Arcybiskup) 

Usługujący podchodzą do Księdza Arcybiskupa i przekazują mu zapalone świece. Następnie Arcybiskup Metropolita przekazuje je Biskupom, wypowiadając formułę.

Odbywa się uroczysta iluminacja całego kościoła. Na znak radości Biskupi zapalają wszystkie świece na ołtarzu, świeczniki umieszczone przed namaszczonymi krzyżami oraz włącza się całe oświetlenie kościoła. 

• Śpiew podczas zapalania świec

(rozpoczyna się dopiero po krótkiej modlitwie Ks. Arcybiskupa przy przekazaniu świec, a kończy się gdy rozpoczyna się procesja z darami):

„Ty światłość dnia” [Chór Dobre Słowo & Przyjaciele]

IV. LITURGIA EUCHARYSTYCZNA 

a)     Przygotowanie darów 

• Procesja z darami

→ należy kolejność ilość i kolejność darów 

• Rozłożenie naczyń liturgicznych na ołtarzu
• Śpiew na procesję z darami i przygotowanie darów:

„Głoś Imię Pana” (Stralsunder Gesangbuch)

[Chór św. Brata Alberta] 

Arcybiskup Metropolita nie okadza darów ani ołtarza. 

• Modlitwa nad darami – z Obrzędów poświęcenia 

b)     Modlitwa eucharystyczna 

• Prefacja własna
• Śpiew: „Święty, Święty, Święty” (Msza H. Kowalskiego) [lud]
• III Modlitwa eucharystyczna 

W modlitwie wstawienniczej III Modlitwy eucharystycznej po słowach: cały lud odkupiony dodaje się specjalną formułę.

c)     Obrzędy komunii 

• Wprowadzenie, Modlitwa Pańska, embolizm
• Obrzęd pokoju
• Łamanie chleba
• Śpiew: „Baranku Boży” (Msza H. Kowalskiego) [lud]
• Komunia święta
• Śpiewy na Komunię Świętą:

„Pan wieczernik przygotował” [Lud]

„Ave Verum Corpus” (W. A. Mozart) [Chór św. Brata Alberta]

„O Hostio Święta” [Chór Dobre Słowo & Przyjaciele]

„Zbliżam się w pokorze” [Lud]

„Jesu dulcis memoria” (J. Orszulik) [Chór św. Brata Alberta]

„Jezu najcichszy” [Chór Dobre Słowo & Przyjaciele] 

Po Komunii wiernych pozostawia się na ołtarzu puszki z Najśw. Sakramentem.

W ramach uwielbienia i dziękczynienia za poświęcenie nowego kościoła wykonuje się hymn: Ciebie, Boga wysławiamy.           

• Śpiew hymnu na uwielbienie: „Ciebie, Boga wysławiamy” [lud]
• Modlitwa po Komunii (na klęcząco) – z Obrzędów poświęcenia 

Na koniec hymnu Ksiądz Arcybiskup udaje się przed ołtarz i klęcząc okadza Najśw. Sakrament. Należy więc przygotować klęcznik dla Księdza Arcybiskupa. Następnie odmawia modlitwę po Komunii i otrzymuje welon naramienny i rękoma przykrytymi welonem ujmuje puszkę. Arcybiskup Metropolita wkłada puszkę do tabernakulum i zamyka jego drzwi. W razie potrzeby w przeniesieniu Najświętszego Sakramentu pomagają biskupi współkoncelebrujący / ks. Proboszcz. 

• Śpiew przy składaniu Najświętszego Sakramentu w tabernakulum:

„Niech będzie chwała i cześć, i uwielbienie” [3x, lud]

V.  OBRZĘDY ZAKOŃCZENIA 

• Podziękowania (parafianie, ks. Proboszcz)
• Uroczyste błogosławieństwo (Ksiądz Arcybiskup)
• Rozesłanie
• Śpiewy na procesję wyjścia:

„Ojcze ubogich nędzarzy” [Lud]

„Surrexit Christus Alleluia” (Taize) [Chór św. Brata Alberta]

→ w czasie procesji wyjścia, w kruchcie kościoła Ks. Arcybiskup odsłania i kropi wodą święconą tablice upamiętniające dzień poświęcenia

→ usługujący podają wodę święconą