Zbiórki

Środę 10 września

Mszą św. o godz. 18.00. Po Mszy św. spotkamy się na pierwszej zbiórce.

Sonda

Ilu wikariuszy liczy nasza parafia
 

Logowanie



Statystyka

Odsłon : 184548

Szaty liturgiczne

 

 

Szaty liturgiczne

Sutanna - szata (dawniej zwana rewerendą, wyglądem przypomina długi czarny żupan) do kostek.  Jej kolor zależny jest od godności kościelnej. Kapłani i diakoni w Polsce zwykle noszą czarne sutanny z białą koloratką, czyli paskiem przy stójce sutanny. Sutanna według tradycji zapinana jest na 33 guziki - tyle ile Chrystus żył lat na ziemi. Uzupełnieniem sutanny jest pas oraz biret. Kolory sutanny kapłana i diakona w zależności od posiadanej godności wyglądają następująco:

  • Prałaci - "uroczysta" sutanna ma kolor fioletowy (amarantowy) z guzikami w tym samym kolorze. "Codzienna" sutanna prałata ma kolor czarny z fioletową obszywką i fioletowymi guzami. Nie mniej jednak prałaci często noszą także zwykłe, czarne sutanny.
  • Kanonicy - "uroczysta" sutanna wygląda tak samo jak "codzienna" sutanna prałata. Na co dzień kanonicy noszą czarne sutanny.

Prałat w Kolor pasa i pomponu biretu zależny jest także od godności kapłana i analogiczny do powyższych kolorów.  Kolor sutanny jest także zależny od regionu, w którym przebywa kapłan lub zakonu, do którego należy. Jeżeli są to kraje tropikalne, ze względu na temperaturę, księża noszą białe, luźne sutanny. Sutannę białą z pelerynką noszą księża należący do zakonu kanoników regularnych.

Oczywiście diakoni z reguły nie noszą kościelnych godności. Ich obowiązuje więc zwykła czarna sutanna.


Biret - nakrycie głowy księdza

 


 

Komża - komża jest białą szatą, używaną przy celebracjach liturgicznych. Jest to skrócona alba. Może posiadać elementy ozdobne (wzory, falbany), może być krótka i mieć krótkie rękawy, ale istnieją też inne kroje komż, np. bez falban i z długością sięgającą kolan. Komże naszą zarówno duchowni, jak i wierni świeccy pełniący funkcje służby liturgicznej (a więc ministranci, kościelny, a nawet jeśli istnieje taki zwyczaj - organista i chórzyści). Na zdjęciu z prawej strony - kleryk w czarnej sutannie w komży.

Tu warto wspomnieć także o rokiecie. Jest to uroczysta  forma komży z podbiciem fioletowym lub czerwonym noszona przez prałatów, kanoników, biskupów, kardynałów... Zaliczana jest do tzw.  chóralnego. Stosowana zwykle poza mszą. Na zdjęciu z lewej strony.

 


 

Alba - długa, biała szata liturgiczna sięgająca do kostek. Wywodzi się z tuniki. Noszona jest przez diakonów pod dalmatyką, przez kapłanów pod ornatem, a także przez lektorów, czasem ministrantów jako wierzchnia szata.  Czasem istnieje zwyczaj, że zakładają ją dzieci przystępujące do pierwszej Komunii św.  Może to być też "biała szata" przyjmowana podczas chrztu.

Alba symbolizuje czystość duszy.

Ogólne wprowadzenie do mszału rzymskiego o albie: "Szatą liturgiczną wspólną dla duchownych i ministrów wszystkich stopni jest alba, przepasana w biodrach paskiem, jeżeli nie jest uszyta w taki sposób, że przylega do ciała nawet bez paska. Albę można zastąpić komżą, ale nie wtedy, gdy się wkłada ornat lub dalmatykę lub gdy zamiast ornatu czy dalmatyki nakłada się samą stułę".

Gdy alba nie przylega do ciała, wówczas można ją przewiązać paskiem czyli cingulum, który symbolizuje czystość oraz wstrzemięźliwość. Pasek jest zasadniczo w kolorze białym, ale może być również w kolorze ornatu. Gdy natomiast alba nie zasłania w całości stroju nieliturgicznego, należy założyć humerał. Jest to czworokątna chusta z dwoma sznurkami, którą wiąże się na barkach. Okrywa ona szyję i ramiona, jak na obrazku poniżej. Humerał symbolizuje "przyłbicę zbawienia".

Poniżej alba:

Cingulum albo pasek:

Humerał:

 


 

Stuła - chociaż stuła, czyli długi pas zawieszany na szyi księdza jest oznaką stricte kapłańskiej godności, diakoni również go noszą, ale wówczas przewieszany jest przez jedno ramię. Dawniej kapłan krzyżował stułę na piersi, biskupowi zaś luźno "zwisała" przewieszona przez szyję.

Kolor stuły zależy od koloru szat liturgicznych używanych w danym dniu. Stuła zakładana jest na albę (jeżeli ma być odprawiana msza) lub na komżę (jeżeli kapłan nie celebruje lub nie koncelebruje mszy).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na zdjęciu po lewej stronie - kapłan w stule. Po prawej - sposób noszenia stuły przez diakona.


Dalmatyka

Diakon to członek wspólnoty Kościoła, który przyjął święcenia diakonatu, a więc jest duchownym, ale nie jest kapłanem. Święcenia diakonatu zazwyczaj odbywają się na drodze formacji w seminarium duchownym, przed święceniami prezbiteratu, czyli święceniami kapłańskimi. Bywa jednak, że mężczyźni, nawet  ci żonaci, odczują w sobie powołanie do służby Kościołowi jako diakoni. Wówczas, po przebytej, stosownej formacji, zostają po spełnieniu odpowiednich warunków, diakonami stałymi. Więcej na temat święceń i sakramentów w osobnym artykule.

Diakon w trakcie mszy wspiera kapłana w jej odprawianiu. Stosownie do pełnionej funkcji, nosi odpowiednie szaty liturgiczne. W czasie mszy zakłada bowiem dalmatykę.

Nazwa "dalmatyka" wzięła się prawdopodobnie od nazwy regionu, z którego ta szata pochodzi - Dalmacji. Chociaż jest to szata właściwa diakonowi, zakłada ją również biskup. Nosi ją pod ornatem.

Diakoni noszą dalmatyki na albie i stule. Jest to krótka szata, mająca szerokie acz krótkie rękawy. Pod pozostałymi względami, w tym kolorem, przypomina kapłański ornat. Dalmatyka jest symbolem radości i nadprzyrodzonej sprawiedliwości. Jest znakiem diakońskiego urzędu - usługującemu Chrystusowi Eucharystycznemu.

Warto tutaj wspomnieć również o tunicelli. Była to niegdyś używana szata, którą zakładali subdiakoni (dawne święcenia niższe od święceń diakonatu) w czasie mszy. Swoim wyglądem bardzo przypominała dalmatyki.Tunicelli używa się dzisiaj w mszach z asystencją subdiakona i diakona w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego.

 


 

Ornat - jest szata liturgiczna, wierzchnia, zakładana przez kapłana do mszy świętej. Źródeł tej szaty dopatrywać się można w rzymskim płaszczu (paenula)  zakrywającym całe ciało, z otworem jedynie na głowę. Ornaty są używane przez kapłanów od V wieku.  Ciężkie, masywne, były przytrzymywane przez ministrantów w czasie mszy, gdy krępowały ruchy kapłana (np. przy podniesieniu). Z czasem skracano tą szatę (tzw. ornat skrzypcowy). Od lat po soborze watykańskim II powrócono do dawniejszej formy ornatu, jednakże dużo bardziej lżejszej, choć każdy jego rodzaj jest dozwolony.

Kolor ornatu zależy od koloru przypisanego do danego dnia liturgicznego. Ornat jest symbolem miłości pokrywającej grzechy (1 P 4,8),  symbolizuje także ciężar, który kapłan wkłada na swoje ramiona, co odzwierciedla się w modlitwie przy zakładaniu ornatu: "Panie, który powiedziałeś: jarzmo moje jest słodkie, a brzemię moje lekkie, daj, ażebym mógł je tak dźwigać, by zasłużyć na łaskę Twoją".

 


 

Manipularz - jest to przepaska zakładana przez kapłana na lewe przedramię, używana obowiązkowo w liturgii sprawowanej w formie nadzwyczajnej. W novus ordo missae nie jest obowiązkowa. Słowo "manipulus" oznacza snop zboża. Jest to znak przyjętych wyższych święceń kapłańskich.

Manipularz, od strony symbolicznej, przypomina kajdany, które włożono Jezusowi Chrystusowi na ręce, kiedy go pojmano oraz sznur, na którym prowadzono go na Golgotę. Ma przypominać wiernym łacińskie słowa manus plena, tzn. rękę szczodrobliwości i pracy pełną. Zachęca on do gorliwej pokuty i służby Bożej w pocie czoła, z sercem ochotnym i nieleniwym.

 


Kapa - inaczej pluwiał, to długa szata zapinana pod szyją, używana w liturgii poza mszą świętą, np. podczas nabożeństw. Zakłada się ją na albę i stułę lub komżę i stułę. Może ją nosić osoba odprawiająca nabożeństwo, a więc kapłan i diakon.

 

Kapa z katedry Sint-Baafs w Gandawie

Zobacz: KNC24.pl

knc24.pl